Odporność na zmiany klimatyczne żeglownych dróg wodnych śródlądowych

Oczekiwane rezultaty

Udane propozycje będą wspierać realizację Strategii UE dotyczącej adaptacji, Misji UE ds. adaptacji do zmian klimatu, Europejskiej Strategii Odporności Wodnej, Strategii UE dotyczącej gotowości oraz nadchodzącego Europejskiego Planu Adaptacji do Klimatu. Oczekuje się, że propozycje przyczynią się do osiągnięcia wszystkich następujących rezultatów: Żeglowne drogi wodne śródlądowe, ich otoczenie oraz powiązana infrastruktura będą zarządzane w sposób bardziej zintegrowany i zrównoważony na terenie całej Europy, stając się bardziej odpornymi na zmiany klimatyczne. Ryzyka klimatyczne i środowiskowe dotyczące infrastruktury wodnej (np. susze, powodzie, zdarzenia o powolnym przebiegu, degradacja ekologiczna oraz zdarzenia kaskadowe i złożone) będą skuteczniej adresowane w sposób systemowy. Poprawione zostaną bezpieczne, efektywne i niezawodne warunki żeglowności. Zidentyfikowane zostaną opłacalne i przyjazne środowisku środki — w szczególności rozwiązania oparte na naturze — z udziałem interesariuszy. Środki te poprawią odporność klimatyczną dróg wodnych śródlądowych, jednocześnie wspierając zintegrowane korzyści i unikając konkurencyjnego wykorzystania zasobów wodnych, w tym między krajami i regionami.

Zakres

Uzasadnienie W UE istnieje około 42 000 kilometrów żeglownych dróg wodnych śródlądowych, z siecią obejmującą 25 państw członkowskich. W 2022 roku przez drogi wodne śródlądowe przetransportowano 122,1 miliarda tonokilometrów, co stanowi 5,1% całkowitego wolumenu transportu towarowego na lądzie w UE. Drogi wodne śródlądowe są jednym z najbardziej efektywnych pod względem emisji dwutlenku węgla środków transportu towarowego i ich rola powinna zostać wzmocniona, co podkreślono w Komunikacie Komisji z 2021 roku (NAIADES III). Chociaż drogi wodne śródlądowe, ich otoczenie oraz powiązana infrastruktura są kluczowe dla zielonej transformacji, są również zagrożone przez zmiany klimatu i degradację ekologiczną, które mogą powodować poważne zakłócenia. Negatywne skutki zmian klimatycznych obejmują powolne i sezonowe zmiany dostępności i jakości wody, wzrost ryzyka powodzi oraz długotrwałe okresy niedoboru wody i suszy. Celem tego tematu jest lepsze zrozumienie i poprawa odporności klimatycznej żeglownych dróg wodnych śródlądowych oraz powiązanych systemów współzależnych. Działania projektów Projekty powinny uwzględniać wszystkie następujące aspekty: Rozwiązać brak wspólnego ramowego modelowania klimatu dla dróg wodnych UE oraz poprawić prognozy i projekcje w celu optymalizacji zarządzania drogami wodnymi w perspektywie krótkoterminowej i długoterminowej. Przeprowadzić kompleksową ocenę ryzyka klimatycznego dla żeglownych dróg wodnych UE w ramach transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T). Ocena ta powinna obejmować mobilność, bezpieczeństwo łańcuchów dostaw, infrastrukturę krytyczną, zależności geograficzne i gospodarcze oraz wielofunkcyjną odporność wodną. Oszacować inwestycje niezbędne do adaptacji do zmian klimatu oraz koszty braku działań. Dostarczyć praktyczne informacje umożliwiające wdrożenie skutecznych rozwiązań adaptacyjnych, które maksymalizują korzyści współistniejące (w tym dla bioróżnorodności) oraz zapewniają zintegrowane zarządzanie żeglownymi drogami wodnymi śródlądowymi. Opracować rozwiązania adaptacyjne dla różnych dróg wodnych. Rozwiązania oparte na naturze oraz wspierające przywracanie przyrody.

Znaczenie dla miast i regionów

Skierowane na odporność klimatyczną żeglownych dróg wodnych śródlądowych oraz korytarzy transportu towarowego. Najbardziej istotne dla organów zarządzających dorzeczami, operatorów portów, agencji rozwoju regionalnego w regionach dróg wodnych oraz programów transnarodowych Dunaju, Renu i dróg wodnych śródlądowych. Budżet projektu około 12 milionów euro; termin składania wniosków 23 września 2026 roku.