Het demonstreren van transformatieve oplossingen om de grensoverschrijdende klimaatresistentie te vergroten

Verwacht resultaat

Ter ondersteuning van de uitvoering van de EU-aanpassingsstrategie, de EU-missie voor aanpassing aan klimaatverandering en de EU-strategie voor paraatheid, en als bijdrage aan het komende Europese Klimaatactieplan, wordt verwacht dat de projectresultaten de adaptieve capaciteiten van Europese regionale en lokale autoriteiten aan interne grenzen verbeteren, zodat zij samen met hun buren de dringende klimaatrisico’s kunnen aanpakken. De projectresultaten dienen bij te dragen aan alle volgende uitkomsten: Klimaatbestendige oplossingen voor grensoverschrijdende risico’s zijn ontwikkeld en gedemonstreerd. Dit omvat sociale, bestuurlijke of op de natuur gebaseerde oplossingen. Regionale en lokale autoriteiten aan beide zijden van landsgrenzen zijn beter voorbereid om gezamenlijk de gevolgen van klimaatverandering te weerstaan, inclusief systemische risico’s en kettingreacties. Nationale, regionale en lokale autoriteiten nemen gedeelde verantwoordelijkheden op zich en zijn actief betrokken bij de ontwikkeling en het testen van innovatieve oplossingen voor grensoverschrijdende klimaatrisico’s.

Reikwijdte

Motivatie Grensoverschrijdende risico’s en samenwerking zijn cruciaal in de Europese Unie, waar 37,5% van de EU-bevolking in grensgebieden woont, verspreid over 38 intra-EU-grenzen die vaak zowel administratieve als taalkundige scheidslijnen vormen. Terwijl aanpassingsplannen meestal binnen één territorium worden opgesteld (bijvoorbeeld op nationaal, regionaal of lokaal niveau), houden klimaatrisico’s geen rekening met grenzen. Zo maken ongeveer 70% van Europa’s zoetwaterlichamen deel uit van internationale stroomgebieden, waardoor overstromingen en droogtes typische grensoverschrijdende risico’s zijn. Evenzo vormen bosbranden een aanzienlijk grensoverschrijdend gevaar, omdat ze zich snel over landsgrenzen kunnen verspreiden en meerdere landen tegelijkertijd kunnen treffen. Hetzelfde geldt voor grensoverschrijdende kustgebieden die worden getroffen door zeespiegelstijging en kustafslag. Op regionaal en lokaal niveau is de uitvoering van aanpassing vaak gefragmenteerd tussen verschillende instanties, zoals beheerders van bossen, water, beschermde gebieden of kusten. Om echt veerkrachtig te zijn, moeten Europese regionale en lokale autoriteiten hun acties daarom integreren met die van hun buren en de grensoverschrijdende dimensie van klimaatrisico’s serieus in overweging nemen. Gewenste oplossingen Voorstellen dienen benaderingen en innovatieve oplossingen te ontwikkelen, testen en demonstreren die relevant zijn voor grensoverschrijdende risico’s, wat leidt tot een toename van de klimaatbestendigheid in grensoverschrijdende regio’s. Daarnaast dient bijzondere aandacht uit te gaan naar de coördinatie tussen de nationale en regionale bestuursaspecten van de grensregio’s. Diensten om grensoverschrijdende klimaatgebeurtenissen beter te voorspellen, te monitoren en te rapporteren, dienen als eerste stap te worden onderzocht. De voorstellen moeten alle volgende aspecten behandelen: Ten minste één relevant grensoverschrijdend klimaatrisico aanpakken (bijvoorbeeld waterschaarste, overstromingen, stormen, bosbranden, zeespiegelstijging), maar worden sterk aangemoedigd om risico’s systemisch te benaderen en ook ketting- en samengestelde risico’s te behandelen, evenals risico’s die voortkomen uit de achteruitgang van ecosysteemdiensten; Een gemeenschappelijke classificatie van de klimaatrisico’s ontwikkelen en demonstreren en vaststellen welk risiconiveau aanvaardbaar is over de landsgrens heen; Innovatieve geïntegreerde oplossingen ontwikkelen en demonstreren om beide zijden van de grens klimaatbestendig te maken. Deze oplossingen dienen grensoverschrijdend bestuur en/of sociaaleconomische aspecten te omvatten (maar zijn hier niet toe beperkt). Natuurgebaseerde oplossingen en ecosysteemgerichte aanpassing dienen als prioriteit te worden onderzocht, in lijn met het Missie-Implementatieplan. Voor een succesvolle implementatie van de oplossingen en om hun duurzaamheid na afloop van het project te waarborgen, dient de ontwikkeling en het testen van de voorgestelde oplossingen zoveel mogelijk ingebed te worden in de aanpassingsplanning van de regionale of lokale autoriteit die aan het project deelneemt en/of in nationale plannen.

Wat dit betekent voor steden en regio’s

Regionale en lokale autoriteiten in grensgebieden die gezamenlijk met hun buren optreden — 37,5% van de EU-bevolking woont in dergelijke regio’s. Thema-budget €72,32 miljoen; 5 subsidies verwacht; €10 miljoen–€15 miljoen per project. Openstelling 9 februari 2027; sluiting 21 september 2027. Gezamenlijke grensoverschrijdende risicoprofielen vereisen data die niet stopt bij de grens: Copernicus-nood-, klimaat- en landdiensten bieden een gemeenschappelijke basis voor beide zijden.