Aanpakken van watervervuiling en verlies van biodiversiteit door middel van natuurgebaseerde oplossingen

Verwacht resultaat

Dit onderwerp is gericht op het direct betrekken en ondersteunen van overheden en andere relevante sociaal-economische actoren (bijv. boeren, landeigenaren, aquacultuurproducenten, toeristische exploitanten, vissers, bedrijven, waterbeheersautoriteiten) bij het aanpakken van watervervuiling en biodiversiteitsverlies, waarmee de noodzakelijke transities worden gedemonstreerd en versneld om één of meerdere doelstellingen van de Missie “Herstel onze Oceaan en Wateren” te bereiken. De directe betrokkenheid van relevante autoriteiten en belanghebbenden in het consortium wordt sterk aangemoedigd. Van de projectresultaten wordt verwacht dat zij bijdragen aan alle volgende verwachte uitkomsten: Lidstaten en Geassocieerde Landen worden voorzien van kosteneffectieve oplossingen om de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water en de Kaderrichtlijn Mariene Strategie, de Richtlijn stedelijke afvalwaterzuivering en de EU-strategie voor duurzame chemicaliën te bereiken en worden in staat gesteld actie te ondernemen om de doelstellingen van de EU-biodiversiteit, klimaatadaptatie en waterweerbaarheidsstrategieën voor 2030 en het EU-actieplan voor nulvervuiling te implementeren; nationale, regionale en lokale overheden en andere relevante belanghebbenden hebben toegang tot en worden ondersteund bij het inzetten van kosteneffectieve, adaptieve en natuurpositieve oplossingen om vervuiling door nutriënten, chemicaliën, plastics en microplastics van bron tot zee te saneren en te verminderen, terwijl zij de capaciteit van ecosystemen beschermen en herstellen om diensten te leveren en zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering; meetbare, kwantificeerbare, verifieerbare en ambitieuze vooruitgang wordt geboekt richting het bereiken van één of meerdere onderling verbonden doelstellingen en targets van de Missie “Herstel onze Oceaan en Wateren tegen 2030”, zoals vastgelegd in het Missie-Implementatieplan [1], door het uitvoeren van effectieve en goed beheerde plaatsgebonden en mensgerichte acties; publieke en private investeringen worden gestimuleerd en gemobiliseerd om natuurpositieve oplossingen te implementeren voor het aanpakken van vervuiling in oceanen en wateren.

Reikwijdte

Vervuiling van zoet- en zoutwateromgevingen door nutriënten, chemicaliën en plastics, inclusief microplastics, vormt bewezen risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu. Zoals de laatste beoordelingen van de Kaderrichtlijn Mariene Strategie en de Kaderrichtlijn Water hebben aangetoond, hebben grote delen van Europa’s grondwaterlichamen, rivieren, meren, kust-, overgangs- en zeewateren geen goede ecologische of goede milieutoestand bereikt en overschrijden zij vaak de wettelijke drempelwaarden die zijn vastgesteld om potentiële risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu te voorkomen. Daarnaast zijn veranderingen in land- en zeegebruik en toenemende klimaatverandering cumulatieve drijfveren van biodiversiteitsverlies en van ecosysteemdiensten in het continuüm van stroomgebied tot kust- en mariene ecosystemen. Natuurpositieve benaderingen en oplossingen zijn bijzonder veelbelovend om zowel watervervuiling als biodiversiteitsverlies aan te pakken, zoals natuurgebaseerde oplossingen (NbS) [2], inclusief beschermings- en herstelmaatregelen, hybride NbS, bioremediatie (met planten of andere organismen), regeneratieve praktijken en methoden (bijv. via de teelt van tweekleppige weekdieren en algen), agro-ecologische maatregelen, beheersmaatregelen over biomen heen, inclusief voor mobiele en migrerende soorten, technologieën of andere relevante innovaties. Voorstellen dienen alle volgende aspecten te behandelen: op basis van een gedegen begrip van de belangrijkste vervuilingsbronnen en de connectiviteit tussen stroomgebieden, kust- en mariene ecosystemen, de meest regionaal relevante en effectieve natuurpositieve oplossingen en combinaties daarvan identificeren, beoordelen en beschikbaar stellen aan belanghebbenden om vervuiling en biodiversiteitsverlies aan te pakken, rekening houdend met hun relevantie onder toekomstige klimaat- en biodiversiteitsscenario’s; systemische en innovatieve combinaties van natuurpositieve benaderingen, oplossingen en nieuwe technologieën testen en opschalen om vervuiling door nutriënten, chemicaliën, plastics inclusief microplastics te verminderen, waarbij functioneel verbonden zoetwater-, kust- en mariene ecosystemen gezamenlijk worden beschouwd.

Wat dit betekent voor steden en regio’s

Pakt watervervuiling en biodiversiteitsverlies aan in kust- en zoetwatersystemen via natuurgebaseerde oplossingen — relevant voor kuststeden, havenautoriteiten, stroomgebiedbeheerders en regionale milieudiensten. Projectgrootte circa €5 miljoen per subsidie binnen een enveloppe van €31 miljoen; consortiumgebaseerd; sluitingsdatum 23 september 2026.