Inathraitheacht aeráide na mbealaí uisce inbhainte inaistritheacha
Feabhsaíonn sé athléimneacht aeráide uiscí inmheánacha inbhéartacha i réigiúin an Aontais Eorpaigh.
Cur síos
Toradh atá beartaithe
Tacaíonn moltaí rathaúla le cur i bhfeidhm Straitéis Oiriúnaithe an AE, Misean an AE ar Oiriúnú do Athrú Aeráide, Straitéis Eorpach um Chobhsaíocht Uisce, Straitéis Réamhullmhúcháin an AE agus an Plean Oiriúnaithe Aeráide Eorpach atá le teacht. Táthar ag súil go gcuirfidh na moltaí le gach ceann de na torthaí seo a leanas: Bainistítear bealaí uisce inbhainte inláimhsithe, a dtimpeallacht agus an bonneagar gaolmhar ar bhealach níos comhtháite agus inbhuanaithe ar fud na hEorpa agus éiríonn siad níos frithsheasmhaí don aeráid. Déantar rioscaí aeráide agus comhshaoil do bhonneagar uisce (m.sh. triomach, tuillte, imeachtaí mallchurtha, díghrádú éiceolaíoch agus imeachtaí casta agus slabhra) a láimhseáil go héifeachtach i mbealach córasach. Feabhsaítear coinníollacha nasctha sábháilte, éifeachtacha agus iontaofa. Aithnítear bearta cost-éifeachtacha agus atá cairdiúil don chomhshaol -- go háirithe réitigh bunaithe ar nádúr -- le rannpháirtíocht páirtithe leasmhara. Feabhsaíonn siad frithsheasmhacht aeráide na mbealaí uisce inláimhsithe agus tacaíonn siad le bainistíocht chomhtháite a chuireann le sochair chomhtháite agus seachnaíonn siad iomaíocht i n-úsáid uisce, lena n-áirítear idir tíortha agus réigiúin.
Raon
Cúis Tá thart ar 42,000 ciliméadar de bhealaí uisce inláimhsithe san AE, le líonra a shíneann thar 25 Ballstát. I 2022, iomparadh 122.1 billiún tonna-ciliméadar trí uiscí inláimhsithe, a dhéanann suas 5.1% den iomlán iompar lasta talún laistigh den AE. Tá bealaí uisce inláimhsithe ar cheann de na modhanna iompar lasta is éifeachtaí ó thaobh carbóin de agus ba cheart a ról a neartú, mar a leagtar béim air i gCumarsáid an Choimisiúin 2021 (NAIADES III). Cé go bhfuil bealaí uisce inláimhsithe, a dtimpeallacht agus an bonneagar gaolmhar ina croílár don aistriú glas, tá siad faoi bhagairt freisin ag athrú aeráide agus díghrádú éiceolaíoch, rud a d’fhéadfadh cur isteach tromchúiseach a dhéanamh. I measc na n-éifeachtaí diúltacha athrú aeráide tá athruithe mall agus séasúracha ar fáil agus ar cháilíocht uisce, méadú ar thuilte agus tréimhsí fada easpa uisce agus triomach. Is é cuspóir an ábhair seo ná frithsheasmhacht aeráide na mbealaí uisce inláimhsithe agus na gcóras idirghaolmhar a thuiscint agus a fheabhsú. Gníomhaíochtaí na dtionscadal Táthar ag súil go ndéanfaidh tionscadail aghaidh ar na gnéithe seo a leanas go léir: Déan an easpa creat samhaltaithe aeráide coiteann do bhealaí uisce AE a shárú agus feabhas a chur ar thuar agus ar thuarthálacha chun bainistíocht na mbealaí uisce a uasmhéadú ó thréimhse ghearr go fada. Déan measúnú cuimsitheach ar riosca aeráide do bhealaí uisce inláimhsithe an AE ón líonra Iompair Tras-Eorpach (TEN-T). Ba cheart don mheasúnú seo gluaiseacht, slándáil slabhra soláthair, bonneagar criticiúil, idirghaolmhaireachtaí geografacha agus eacnamaíocha agus frithsheasmhacht uisce ilfheidhmeach a chlúdach. Measúnú a dhéanamh ar na hinfheistíochtaí atá riachtanach chun oiriúnú do athrú aeráide, chomh maith le costais neamhghníomhartha. Soláthar eolais phraiticiúil chun réitigh éifeachtacha oiriúnaithe aeráide a threorú, a uasmhéadaíonn sochair chomhtháite (lena n-áirítear don éagsúlacht bithéagsúlachta) agus a chinntíonn bainistíocht chomhtháite ar bhealaí uisce inláimhsithe. Forbairt réitigh oiriúnaithe ar bhealaí uisce éagsúla. Réitigh bunaithe ar nádúr agus réitigh a thacaíonn le hathchóiriú nádúrtha.
Cad is brí leis seo do chathracha agus do réigiúin
Díríonn sé ar fhrithsheasmhacht aeráide na mbealaí uisce inláimhsithe agus na gcorridóirí lasta. Is ábhar is mó ábhartha do údaráis cuan, oibreoirí calafort, gníomhaireachtaí forbartha réigiúnacha i réigiúin bhealaí uisce inláimhsithe, agus do chláracha trasnáisiúnta Danóib / Raine / bealaí uisce inláimhsithe. Buiséad tionscadail thart ar €12 milliún; dúnadh 23 Meán Fómhair 2026.
Fíricí tábhachtacha
Spriocdháta isteach
23 September 2026, 17:00 (Brussels time)
Foilsithe
Oscailte
Clár
Glao tuismitheora
Mála iomlán
In aghaidh an tionscadail
Deontais beartaithe
Ráta comh-mhaoinithe
Incháilitheacht
Tíortha incháilithe
Réigiúin NUTS incháilithe
—Cineálacha eagraíochtaí incháilithe
Méid íosta comhlachais
—Tíortha comhpháirtí íosta
—Nótaí incháilitheachta
Cé atá incháilithe iarratas a dhéanamh
- Aon eintiteas dlíthiúil (comhlacht poiblí, comhlacht príobháideach, eagraíocht neamhbhrabúis, ollscoil, eagraíocht taighde, Fiontar Beag agus Meánmhéide, comhlacht mór) atá bunaithe i mBallstát den Aontas Eorpach (lena n-áirítear Tíortha agus Críocha Imeallacha), nó i dtír Chomhbhaint Horizon Europe.
- Coinnítear liosta na dTír Chomhbhaint Horizon Europe ar an mBealach Tacaíochta & Tairiscintí AE.
Rialachán comhlachais don ábhar seo
Ní mór tairiscintí a chur isteach ag comhlachas de thart ar 3 eintiteas dlíthiúil neamhspleácha ar a laghad, gach ceann bunaithe i mBallstát difriúil den Aontas Eorpach nó i dtír Chomhbhaint Horizon Europe, agus ní mór go mbeadh ceann acu ar a laghad bunaithe i mBallstát den Aontas Eorpach.
Ráta comh-mhaoinithe
- Gníomhaíochtaí Taighde agus Nuálaíochta (RIA): 100% de chostais dhíreacha incháilithe + 25% de chostais indíreacha ar ráta cothrom.
- Gníomhaíochtaí Nuálaíochta (IA): 70% de chostais dhíreacha incháilithe (100% do eintitis dlíthiúla neamhbhrabúis) + 25% de chostais indíreacha ar ráta cothrom.
- Gníomhaíochtaí Comhordaithe agus Tacaíochta (CSA): 100%.
Taispeántar an Cineál Gnímh is infheidhme ar thaifead an ábhair ar an mBealach Tacaíochta & Tairiscintí.
Srianta agus cásanna speisialta
- Ní bhíonn daoine nádúrtha incháilithe ach amháin trádálaithe aonair.
- Tá eagraíochtaí idirnáisiúnta agus an JRC incháilithe.
- Ní féidir le comhlachtaí eile den AE páirt a ghlacadh.
- Ceadaítear tacaíocht airgeadais do thríú páirtithe má shonraítear é go soiléir san ábhar.
Tá bearta sriantacha AE (Alt 29 TEU / Alt 215 TFUE) agus bearta coinníollacha AE (Rialachán 2020/2092) i bhfeidhm. Faoi láthair, eisítear muintearas poiblí na hUngáire atá bunaithe faoi Acht IX na hUngáire 2021 (Cinneadh Feidhmiúcháin an Chomhairle (AE) 2022/2506).
Rangú
Réimsí téamacha
Cineálacha gníomhaíochta
Tábhacht spáis
Céim B — tá uirlisí spáis go hindíreach riachtanach chun torthaí an ghlao a sholáthar.
Seirbhísí spáis
Foinse
HORIZON-MISS-2026-01-CLIMA-06
Ionchurtha May 20th, 2026
Ábhair ghaolta faoin nglao seo
Ag éascú cur i bhfeidhm réitigh indéanta le haghaidh oiriúnaithe aeráide
Cuireann sé ar chumas réitigh in oiriúnú aeráide atá indéanta a chur i bhfeidhm i réigiúin agus i bpobail.
Caighdeánú agus tacú le seirbhísí aeráide don oiriúnú aeráide
Caighdeánú agus tacaíocht a thabhairt do sheirbhísí aeráide a thacaíonn le cinntí maidir le hoiriúnú don aeráid ar leibhéil áitiúla agus réigiúnacha.
Ag líonadh an bhearna idir bainistíocht riosca tubaiste agus oiriúnú don aeráid
Droichead a dhéanamh idir bainistíocht riosca tubaiste agus oiriúnú aeráide i bhfrámaí rialachais riosca réigiúnacha agus áitiúla.
Ag taispeáint réitigh chun oidhreacht chultúrtha a chosaint agus a chaomhnú ó thionchair na haeráide
Léiríonn sé réitigh chun oidhreacht chultúrtha a chosaint ó thionchair athrú aeráide (tuile, teas, taise, ardú leibhéal na farraige).
Ag tacú le maoiniú gníomhaíochtaí áitiúla oiriúnaithe le huirlisí comhcheangailte
Tacaíonn sé le maoiniú gníomhartha áitiúla oiriúnaithe trí uirlisí poiblí agus príobháideacha comhcheangailte.
Deiseanna gaolmhara
Tionscnaimh nuálaíochta oscailte agus dírithe ar an úsáideoir chun sláinte an ithreach a fheabhsú (Saotharlanna Beo)
Bunaíonn tionscnaimh nuálaíochta oscailte atá dírithe ar an úsáideoir (Saotharlanna Beo) chun feabhas a chur ar shláinte ithreach ar scálaí réigiúnacha agus tírdhreacha.
Ag taispeáint réitigh chun oidhreacht chultúrtha a chosaint agus a chaomhnú ó thionchair na haeráide
Léiríonn sé réitigh chun oidhreacht chultúrtha a chosaint ó thionchair athrú aeráide (tuile, teas, taise, ardú leibhéal na farraige).
Ag dul i ngleic le truailliú uisce agus cailliúint bithéagsúlachta trí réitigh bunaithe ar an nádúr
Léiríonn sé réitigh bunaithe ar nádúr a thugann aghaidh ar thruailliú uisceacha agus ar chailliúint bithéagsúlachta i ndéimeagrafaíochtaí cósta, uisce úr agus idirchórais.