Caighdeánú agus tacú le seirbhísí aeráide don oiriúnú aeráide
Caighdeánú agus tacaíocht a thabhairt do sheirbhísí aeráide a thacaíonn le cinntí maidir le hoiriúnú don aeráid ar leibhéil áitiúla agus réigiúnacha.
Cur síos
Toradh atá beartaithe
Beidh an tairiscint rathúil ina thacaíocht do chur i bhfeidhm Misin an AE maidir le hOiriúnú don Athrú Aeráide agus don Plean Oiriúnaithe Aeráide Eorpach atá le teacht. Táthar ag súil go gcuirfidh na tionscadail le gach ceann de na torthaí seo a leanas: Tá an modheolaíocht chun tacair sonraí tagartha aeráide domhanda agus réigiúnacha agus cásanna a aithint, a roghnú agus a chomhtháthú chun cinn, agus tacaítear lena n-úsáid leanúnach ar fud an AE maidir le h-oiriúnú don aeráid. Feabhsaítear caighdeánú agus cáilíocht na seirbhísí aeráide ar fud an AE, agus méadaítear a n-úsáid. Úsáidtear seirbhísí aeráide agus cleachtais is fearr go héifeachtach chun polasaithe agus cinntí maidir le h-oiriúnú don aeráid a chur ar an eolas.
Scóip
Cúisíocht De réir mar a éiríonn na rioscaí aeráide níos déine, tá an éileamh ar sheirbhísí aeráide atá saincheaptha agus éifeachtach ag méadú. Mar sin féin, in ainneoin a n-úsáide méadaithe, d’fhéadfadh easpa rialacháin leordhóthanacha cáilíocht agus comhsheasmhacht na seirbhísí aeráide a chur i mbaol, rud a fhágann go mbíonn cinntí dona, úsáid theoranta i bpolasaí, agus margaí faoi-fhorbartha, rud a chríochnaíonn i mí-oiriúnú. Ina Chumarsáid ar Bhainistíocht Riosca Aeráide, d’fhógair an Coimisiún Eorpach a rún na hEagraíochtaí Caighdeánaithe Eorpacha a iarraidh chun caighdeáin nua a fhorbairt maidir le seirbhísí aeráide agus chun machnamh a dhéanamh ar oiriúnú don aeráid laistigh de chaighdeáin Eorpacha maidir le dearadh bonneagair a mhaireann níos mó ná 30 bliain. Tacaíonn an topaic seo leis an gCumarsáid ón gCoimisiún agus tá sé mar aidhm aige úsáid na seirbhísí aeráide iontaofa, dírithe ar an úsáideoir agus inrochtana a mhéadú. Tá dhá phríomhchuspóir dírithe ar an éifeacht sin: 1) tacú le húsáid leanúnach tacaithe ar chaighdeán agus a chur chun cinn maidir le tacair sonraí tagartha aeráide domhanda agus réigiúnacha agus cásanna, agus 2) caighdeánú agus sreabhadh oibre a chur i bhfeidhm i gcleachtais sheirbhísí aeráide chun tacú le cinntí eolasacha agus forbairt polasaí maidir le h-oiriúnú don aeráid, ag cur san áireamh saintréithe réigiúnacha agus áitiúla, chomh maith le riachtanais tógála cumas. I gcomhthéacs an topaic seo, cuimsíonn caighdeánú caighdeáin theicniúla, nós imeachta agus feidhmíochta [1].
Gníomhaíochtaí an tionscadail Ba chóir don tairiscint aghaidh a thabhairt ar na cuspóirí seo a leanas go léir:
1ú cuspóir: tacair sonraí tagartha aeráide agus cásanna do sheirbhísí aeráide caighdeánaithe Ba chóir go gcuirfeadh na tairiscintí le próisis a chaighdeánú seirbhísí aeráide trí thacair sonraí tagartha aeráide agus cásanna a úsáidfear i ngach stát ball den AE agus ar scálaí éagsúla (mórthír, náisiúnta, réigiúnach). Ba chóir aird ar leith a thabhairt ar chomhsheasmhacht agus ar chomhordú réitigh ar fud an mhórthíre le forbairtí ar leibhéal na tíre nuair is cuí. Ba chóir don obair aghaidh a thabhairt ar na gnéithe seo a leanas go léir: Forbair modheolaíochtaí nuálaíocha agus láidre chun...
Réimsí idirghabhála
- Forbair modheolaíochtaí nuálaíocha agus láidre chun tacair sonraí tagartha aeráide domhanda agus réigiúnacha comhsheasmhacha agus cásanna a aithint, a roghnú, a scagadh agus a chomhtháthú le neamhréireachtaí a bhaineann leo a chur in iúl go soiléir. Ba chóir é seo a dhéanamh i gcomhar dlúth leis na húsáideoirí deiridh, chun a chinntiú go bhfuil siad oiriúnach agus úsáideach i gcinntí maidir le h-oiriúnú don aeráid ar fud an AE. Ba cheart go mbeadh na tagairtí seo bunaithe ar bhreathnóireachtaí, (ath)anailísí agus insamhaltaí atá ar fáil ó phríomh-ionsamhlacha AE agus/nó idirnáisiúnta (m.sh. CMIP, CORDEX, DestinE) ag baint úsáide as cur chuige intomhaiste agus inchreidte;
- Ba chóir don réiteach molta meicníocht a áireamh chun na cásanna aeráide bunúsacha a nuashonrú go rialta, chun a chinntiú go leanann na réamh-mheastacháin aeráide roghnaithe ag teacht le nuashonruithe is déanaí ar chásanna astaíochtaí agus ar eolas eolaíoch atá ar fáil;
- Cuir na modheolaíochtaí agus na meicníochtaí thuas isteach i gcaighdeánú na seirbhísí aeráide;
- Tacaigh le caighdeánú na seirbhísí aeráide, le breithniú speisialta ar rioscaí aeráide comhiomlána agus casta eile ar scálaí ama (ilbhliantúil go ildhéagbhliantúil) agus spáis (áitiúil go réigiúnach);
- Cuir chun cinn agus taispeáin úsáid seirbhísí aeráide caighdeánaithe tástála i réimsí tábhachtacha a bhaineann le h-oiriúnú, ag measúnú agus ag comhtháthú faisnéise aeráide ar chaighdeán ard i gcinntí. Ba cheart go mbeadh sé seo comhréireach le cuspóirí oiriúnaithe Chomhaontú Pháras agus d’fhéadfadh sé a áireamh, mar shampla: Próisis agus uirlisí chun maoiniú aeráide a fhíorú chun tacú le hinstitiúidí rialaithe cloí le cuspóirí oiriúnaithe Rialachán Thacsanomaíochta an AE;
- Friotaíocht aeráide infheistíochtaí (poiblí agus príobháideacha) sa timpeallacht thógtha agus bonneagar criticiúil ó dhearadh go seachadadh agus úsáid;
- Ranna eile (m.sh. sláinte, talmhaíocht, fuinneamh, bainistíocht uisce, árachas, timpeallacht nádúrtha) má tá cúis cheart leagtha amach.
Cad a chiallaíonn sé seo do chathracha agus réigiúin
Forbraíonn sé seirbhísí aeráide caighdeánaithe do chásanna úsáide oiriúnaithe — ag aistriú sonraí aeráide amh go dtáirgí inúsáidte do phleanáil oiriúnaithe áitiúil agus réigiúnach. Glacann cathracha agus réigiúin páirt mar pháirtithe úsáideora le soláthraithe seirbhísí aeráide agus lárionaid sonraí EO. Méid thionscadail thart ar €4.5 milliún in aghaidh an deontais; dúnadh 23 Meán Fómhair 2026. Is é comhtháthú díreach Copernicus C3S agus CAMS an patrún tipiciúil.
Fíricí tábhachtacha
Spriocdháta isteach
23 September 2026, 17:00 (Brussels time)
Foilsithe
Oscailte
Clár
Glao tuismitheora
Mála iomlán
In aghaidh an tionscadail
Deontais beartaithe
Ráta comh-mhaoinithe
Incháilitheacht
Tíortha incháilithe
Réigiúin NUTS incháilithe
—Cineálacha eagraíochtaí incháilithe
Méid íosta comhlachais
—Tíortha comhpháirtí íosta
—Nótaí incháilitheachta
Cé atá incháilithe le hiarratas a dhéanamh
- Aon eintiteas dlíthiúil (comhlacht poiblí, comhlacht príobháideach, Eagraíocht Neamhrialtasach, ollscoil, eagraíocht taighde, Fiontar Beag agus Meánmhéide, comhlacht mór) atá bunaithe i mBallstát den Aontas Eorpach (lena n-áirítear Tíortha agus Críocha Imeallacha), nó i dtír Chomhbhaint Horizon Europe.
- Coinneáiltear liosta na dTíortha Comhbhainte Horizon Europe ar an mBóthar Tacaíochta & Tairiscintí AE.
Rialachán comhlachais don ábhar seo
Ní mór tairiscintí a chur isteach ag comhlachas de 3 eintiteas dlíthiúil neamhspleácha ar a laghad, gach ceann acu bunaithe i mBallstát difriúil den Aontas Eorpach nó i dtír Chomhbhaint Horizon Europe, agus caithfidh ar a laghad ceann amháin a bheith bunaithe i mBallstát den Aontas Eorpach.
Ráta comh-mhaoinithe
- Gníomhaíochtaí Taighde agus Nuálaíochta (RIA): 100% de chostais dhíreacha incháilithe + 25% de chostais indíreacha ar ráta comhréireach.
- Gníomhaíochtaí Nuálaíochta (IA): 70% de chostais dhíreacha incháilithe (100% do eintitis dlíthiúla neamhbhrabúis) + 25% de chostais indíreacha ar ráta comhréireach.
- Gníomhaíochtaí Comhordaithe agus Tacaíochta (CSA): 100%.
Taispeántar an Cineál Gnímh is infheidhme ar thaifead an ábhair ar an mBóthar Tacaíochta & Tairiscintí.
Srianta agus cásanna speisialta
- Ní bhíonn daoine nádúrtha incháilithe ach amháin trádálaithe aonair.
- Tá eagraíochtaí idirnáisiúnta agus an JRC incháilithe.
- Ní féidir le comhlachtaí eile den AE páirt a ghlacadh.
- Ceadaítear tacaíocht airgeadais do thríú páirtithe má shonraítear é go soiléir san ábhar.
Tá bearta sriantacha an AE (Airteagal 29 TEU / Airteagal 215 TFEU) agus bearta coinníollacha an AE (Rialachán 2020/2092) i bhfeidhm. Faoi láthair, eisítear muintearas poiblí na hUngáire atá bunaithe faoin Acht IX na hUngáire 2021 (Cinneadh Feidhmiúcháin an Chomhairle (AE) 2022/2506).
Coinníoll sonraí spáis
Má úsáideann an tionscadal sonraí agus seirbhísí breathnóireachta domhanda, suíomh, nascleanúna nó ama bunaithe ar satailítí, ní mór do na baill tairbhe a bhaint as Copernicus agus/nó Galileo/EGNOS. Is féidir sonraí agus seirbhísí eile a úsáid chomh maith.
Rangú
Réimsí téamacha
Cineálacha gníomhaíochta
Tábhacht spáis
Céim A — tá uirlisí spáis riachtanach go soiléir don ghlao.
Seirbhísí spáis
Foinse
HORIZON-MISS-2026-01-CLIMA-03
Ionchurtha May 20th, 2026
Ábhair ghaolta faoin nglao seo
Ag éascú cur i bhfeidhm réitigh indéanta le haghaidh oiriúnaithe aeráide
Cuireann sé ar chumas réitigh in oiriúnú aeráide atá indéanta a chur i bhfeidhm i réigiúin agus i bpobail.
Ag líonadh an bhearna idir bainistíocht riosca tubaiste agus oiriúnú don aeráid
Droichead a dhéanamh idir bainistíocht riosca tubaiste agus oiriúnú aeráide i bhfrámaí rialachais riosca réigiúnacha agus áitiúla.
Ag taispeáint réitigh chun oidhreacht chultúrtha a chosaint agus a chaomhnú ó thionchair na haeráide
Léiríonn sé réitigh chun oidhreacht chultúrtha a chosaint ó thionchair athrú aeráide (tuile, teas, taise, ardú leibhéal na farraige).
Inathraitheacht aeráide na mbealaí uisce inbhainte inaistritheacha
Feabhsaíonn sé athléimneacht aeráide uiscí inmheánacha inbhéartacha i réigiúin an Aontais Eorpaigh.
Ag tacú le maoiniú gníomhaíochtaí áitiúla oiriúnaithe le huirlisí comhcheangailte
Tacaíonn sé le maoiniú gníomhartha áitiúla oiriúnaithe trí uirlisí poiblí agus príobháideacha comhcheangailte.
Deiseanna gaolmhara
Tionscnaimh nuálaíochta oscailte agus dírithe ar an úsáideoir chun sláinte an ithreach a fheabhsú (Saotharlanna Beo)
Bunaíonn tionscnaimh nuálaíochta oscailte atá dírithe ar an úsáideoir (Saotharlanna Beo) chun feabhas a chur ar shláinte ithreach ar scálaí réigiúnacha agus tírdhreacha.
Ag taispeáint réitigh chun oidhreacht chultúrtha a chosaint agus a chaomhnú ó thionchair na haeráide
Léiríonn sé réitigh chun oidhreacht chultúrtha a chosaint ó thionchair athrú aeráide (tuile, teas, taise, ardú leibhéal na farraige).
Inathraitheacht aeráide na mbealaí uisce inbhainte inaistritheacha
Feabhsaíonn sé athléimneacht aeráide uiscí inmheánacha inbhéartacha i réigiúin an Aontais Eorpaigh.