ELENA — Europees Lokale Energiehulpverlening

Doelstelling

ELENA (European Local Energy Assistance) is een technisch-ondersteuningsfaciliteit, gezamenlijk gefinancierd door het LIFE-programma en Horizon Europe en beheerd door de Europese Investeringsbank. Het financiert het projectontwikkelingswerk — haalbaarheidsstudies, audits, businessplannen, juridische en aanbestedingsondersteuning, aanbestedingen — dat lokale en regionale overheden (en private projectpromotoren) nodig hebben om grootschalige investeringsprogramma’s voor duurzame energie of duurzaam vervoer op de markt te brengen. ELENA financiert niet de onderliggende investeringen zelf; deze worden gefinancierd via EIB-leningen, commerciële leningen, energie-servicecontracten of andere kapitaalbronnen.

In aanmerking komende activiteiten

ELENA technische ondersteuning ondersteunt investeringsprogramma’s op het gebied van:

• Energie-efficiëntie in gebouwen (publiek, residentieel, commercieel) en industriële processen
• Productie en integratie van hernieuwbare energie
• Duurzaam stedelijk vervoer — vernieuwing van wagenpark, laadinfrastructuur, modal shift-regelingen
• Innovatieve financieringsregelingen voor woningen (energie-efficiënte woningen, ESCO-modellen, on-bill financing)
• Warmte- en koelingsnetwerken
• Gecombineerde investeringsprogramma’s die meerdere van bovenstaande dekken

ELENA dekt tot 90% van de kosten voor projectontwikkeling. Om in aanmerking te komen, moeten aanvragers zich committeren aan een minimale hefboomverhouding van 1:10 tussen de technische-ondersteuningssubsidie en het resulterende investeringsprogramma — wat betekent dat het onderliggende investeringsprogramma typisch €30 miljoen of meer bedraagt. Kleinere projecten kunnen aanvragen met een hefboomverhouding van 1:6.

Aanvraag en timing

Aanvragen zijn doorlopend geopend — geen vaste deadlines. Het EIB ELENA-team beoordeelt aanvragen op een doorlopende basis met een kwartaalcyclus. Indiening verloopt via direct contact met het EIB ELENA-team en niet via het EU Funding & Tenders Portal.

Wat dit betekent voor steden en regio’s

Voor steden en regio’s met een geloofwaardige pijplijn van duurzame energie- of duurzaam vervoerinvesteringen, maar zonder de interne capaciteit om deze tot een bankklare fase te ontwikkelen, is ELENA het centrale instrument van de EIB. Typische aanvragers zijn middelgrote en grote steden, regionale energieagentschappen, publieke nutsbedrijven en openbaarvervoerbedrijven. Minder geschikt voor zeer kleine gemeenten (de EIB verwacht doorgaans een investeringsprogramma van ongeveer €30 miljoen of meer, en ELENA dekt tot 90% van de projectontwikkelingskosten). Het beste te combineren met een EIB-raamlening of een door InvestEU ondersteunde financieringsfaciliteit voor de investeringen zelf.